Doświadczenia wielu krajów świata i niektórych polskich miast dają pozytywną odpowiedź na to pytanie. Renaturyzacja rzek jest skutecznym sposobem przywracania równowagi ekologicznej w środowisku miejskim, a także zapobiegania skutkom zmian klimatycznych, szczególnie powodziom i podtopieniom podczas ulewnych opadów. Wyschnięte źródła i strumienie, zanieczyszczone „wyprostowane” rzeki, często ukryte pod ziemią, zasypane stawy, osuszone mokradła, zabudowane i uszczelnione nawierzchnie – tak dzisiaj wygląda przestrzeń naszych miast, która wymaga pilnych działań naprawczych.
Nurt Bogdanki – lewobrzeżnego dopływu Warty, na odcinku między jeziorem Rusałka i Parkiem Sołackim, został skanalizowany w pierwszej połowie XX wieku w wyniku inwestycji prowadzonych na terenie Golęcina. Dzisiaj ten teren jest coraz intensywniej zagospodarowywany. Spacerowicze nie zdają sobie sprawy z tego, że tuż obok nich, pod powierzchnią parkingu dla piłkarzy i pod rzutnią lekkoatletyczną płynie Bogdanka.
Poznań jest miastem posiadającym charakterystyczny klinowo-pierścieniowy system zieleni stworzony w latach 30. XX wieku przez dwóch wybitnych twórców – urbanistę Władysława Czarneckiego i przyrodnika Adama Wodziczkę. Główne kliny zieleni, powstałe na bazie krzyżujących się dolin rzecznych – Warty, Bogdanki i Cybiny – tworzą cztery pasma rozszerzające się od śródmieścia w stronę terenów podmiejskich. Zapewnia utrzymanie równowagi przyrodniczo-krajobrazowej, przewietrzanie miasta, a jednocześnie umożliwiają mieszkańcom szeroko pojętą rekreację. Bogdanka stanowi „kręgosłup” zachodniego klina zieleni.
Od wielu lat sołaccy społecznicy, przy wsparciu naukowców i przedstawicieli środowisk twórczych, zgłaszają postulat odsłonięcia skanalizowanego odcinka Bogdanki i odtworzenia jej naturalnego biegu. Pozwoliłoby to na przywrócenie przerwanej ciągłości zachodniego klina zieleni oraz na uatrakcyjnienie terenów rekreacyjnych Golęcina przez stworzenie ciągu spacerowego i rowerowego nad wodą, łączącego Park Sołacki z Rusałką.
W 2023 r. został ogłoszony, a w 2024 r. rozstrzygnięty, ogólnopolski studencki konkurs architektoniczny studialno-koncepcyjny „Uwolnić Bogdankę”. Jego celem było ukazanie potencjału dla tworzenia systemu zielono-błękitnej infrastruktury Poznania w oparciu o dawny przebieg cieków wodnych, dzisiaj ukrytych pod ziemią, a także przestudiowanie możliwości zmian obecnego zagospodarowania obszaru Golęcina. Organizatorzy: Międzynarodowe Targi Poznańskie, Stowarzyszenie Architektów Polskich Oddział Poznań (SARP) oraz Wielkopolska Okręgowa Izba Architektów RP, zaprosili do udziału w konkursie studentów wszystkich polskich uczelni kształcących na kierunkach architektura oraz architektura krajobrazu.
Na terenie Golęcina zostanie wkrótce otwarta wystawa „Bogdanka na Golęcinie”, prezentująca nagrodzone i wyróżnione prace konkursowe, ukazująca różne autorskie rozwiązania architektoniczne i przestrzenno-krajobrazowe oraz różne podejście do problemu obecności wody w mieście. Mamy nadzieję, że stanie się zachętą do szerszej społecznej dyskusji na temat odtworzenia nurtu Bogdanki na Golęcinie.
Otwarcie wystawy: 29 sierpnia 2025, godz. 16:00
Miejsce ekspozycji: Restauracja „Żuk”, ul. Warmińska 1, Park Tenisowy Olimpia, wystawa znajduje się w przejściu między tarasem letnim a budynkiem restauracji
Koncepcja wystawy i opieka kuratorska:
prof. UAP dr hab. inż. arch. Elżbieta Raszeja
mgr inż. arch. Magdalena Wilczyńska
mgr inż. arch. Alicja Maculewicz
Uniwersytet Artystyczny im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu
Organizacja wystawy:
Rada Osiedla Sołacz Towarzystwo Przyjaciół Sołacza